Mae Brodordy’r Brodyr Duon ar safle hen frodordy Dominicaidd a sefydlwyd ym 1256. Mae’n Heneb Gofrestredig ac yn un o’r brodordai pwysicaf yng Nghymru.Roedd y brodordy’n cael ei ddefnyddio am 288 o flynyddoedd tan iddo gael ei ddiddymu a’i drosglwyddo i’r goron ym 1538 dan deyrnasiad Harri’r VIII.

Ym 1404 cafodd y safle ei orchfygu a’i losgi gan Owain Glyndŵr yn ystod ei wrthryfel yn erbyn teyrnasiad y Saeson, ond cafodd y rhannau o’r adeilad a ddifrodwyd eu hailadeiladu.

Ar ôl iddo gau fel brodordy, cafodd llawer o ffabrig yr adeilad ei golli ac ni sylwyd ar wir fawredd y safle tan iddo gael ei gloddio ym 1887 ar gais trydydd Ardalydd Bute.Cafodd y pensaer William Frame y dasg o ddehongli’r safle fel gardd addurniadol.Ar yr adeg hon roedd y safle o fewn tiroedd preifat Castell Caerdydd.

Cafodd y cynllun Fictoraidd ei adfer yn rhannol yn 2013 gan ddefnyddio hen frics i gyfateb i’r rhai gwreiddiol.Mae cerrig y rhiniog wedi’u harysgrifio gydag enwau’r ystafelloedd y byddent wedi arwain atynt.Mae’r capiau mawn yn helpu i ddiogelu’r brics rhag dŵr a rhew.Mae’r teils llawr Fictoraidd addurniadol, a arferai fod ar lawr yr hen eglwys yn nyluniad Frame, bellach ar lawr Ystafelloedd Te Pettigrew ym Mhorth y Gorllewin.

Gallwch ddarllen mwy am hanes diddorol y safle ar y ddau banel dehongli ar y safle.Ceir model 3D hefyd sy’n dangos sut y byddai’r safle wedi edrych yn ei anterth yn y canol oesoedd.Crëwyd y model yn 2014 gan yr artist Rubin Reynon, ac fe’i comisiynwyd fel rhan o Broject Adfer Parc Bute a ariannwyd gan Gronfa Treftadaeth y Loteri.